Ikerketa Historikoak eta Linguistikoak

Nafarroako Monumentu Historiko eta Artistikoen Batzordea jaio zen, Barne Arazoetako Ministerioak probintzia guztietan sortutako erakundea, antigoaleko gauzak kontserbatzeko eta babesteko ardura zuena. 1895ean argitaratu zen lehen aldizkaria, eta bertan bildu ziren interes handiko komunikazioak, artikuluak, ikerketa historiko eta artistikoak, eta abar.

Bestalde, 1878ko urtarrilaren 6an eratu zen Nafarroako Euskal Elkargoa, Euskal Herriko kultura babesteko asmoz. Honako hauek ziren elkargoa sortu zuen zuzendaritza batzordeko kideak: Esteban Obanos (lehendakaria), Juan Iturralde y Suit (idazkaria), Florencio Ansoleaga, Estanislao Aranzadi, Salvador Echaide eta Ramón Irurozqui. Batzuk ezagunak izango dituzu, izan ere, Iruñean haien omenezko kaleak eta tokiak daude.