, Herritarren egunerokoa – Descubre la historia de Pamplona con Data Hackers

Herritarren egunerokoa

Iruñeko Erresumaren garaia (IX. m.-XII.m.)

Nafarrek eta euskaldunek

Klase baxuko jende normalak –hau da, herritar gehienak– goiko klaseak eta errege-erreginek baino jantzi gutxiago eta apalagoak zituen. Aymeric Picaud erromes frankoak (XII. m.) honelaxe deskribatzen zituen lurralde hauetako biztanleak Erromesaren Gidan:

Garai hartan, Picaudek nafarrez hitz egiten zuenean, Nafarroa Garaiak penintsulan zituen lurraldeetako biztanleez ari zen –egungo NFK eta EAE osatzen duten Bizkaia, Araba eta Gipuzkoa–; eta euskaldunez hitz egiten zuenean, Nafarroa Behereko, Lapurdiko eta Zuberoako lurralde kontinentaletan bizi zen jendeaz ari zen.

Nafarrek eta euskaldunek [...] oihal beltz motzak janzten dituzte, belaunetaraino baino ez, eskoziarren antzera, eta oinetako gisa abarka izenekoak erabiltzen dituzte –ondu gabeko larru iledunez eginak–, lokarrien bidez lotuak oinari; horrela, oin zola baino ez dute babesten, gainerakoa agerian uzten dutelarik. Zaia izeneko artilezko kapa mahukadun beltzak janzten dituzte, luzeak –ukondoraino–, eta paenula (pontxoaren antzekoa) baten antzera orlatuak... Nafar bat edo euskaldun bat bide batera abiatzen denean, adar bat izango du zintzilik lepotik –ehiztarien antzera–, eta normalean, bi edo hiru xabalina eramaten ditu, haiek “azcona” deitzen dituztenak.

Emakumeei dagokienez, pentsatzekoa da gehienek soineko sinple eta soilak jantziko zituztela, apaingarri eta metalezko apaintze-elementu gehiegirik gabe.