Etxeak

Triclinium delakoa etxeko gelarik garrantzitsuenetako bat zen. Bertan egiten zituzten otorduak eta ospakizun esanguratsuak. Mahaikideak erdian zegoen mahai baten inguruan etzaten ziren.

Afaria zen otordurik garrantzitsuena. Normalean hauxe jaten zuten: entsalada, arrautza egosiak, olibak, dilistak, zerealak, gazta eta, batzuetan, txerriki edo behiki pixka bat. Azkenburuko ohikoenak ziren frutak, pastak eta fruitu lehorrak.

Etxeko gelak banatuta zeuden atari bat zuen atrium izeneko patioaren eta barne-lorategi edo peristylium baten inguruan.

Etxearen bihotzean lararium bat –etxetxo itxurako aldare txiki bat– ere egon ohi zen, non jainkoen iruditxo batzuk paratzen baitziren, hildako senideen espirituak irudikatze aldera.

Sukaldean egurrarekin gisatzen zuten, adreiluz eta karez egindako su-ontzietan. Gaur egun bezala, zartaginak eta metalezko nahiz buztinezko ontziak zeuden. Ez zegoen tximiniarik, eta kea leihotik edo horman egindako zulo batetik ateratzen zen kanpora. Bainugelek komun arrunt bat zuten –ez beti–, eta sukaldean bertan egoten ziren.

Jakina, erromatarren okupazioak landa-eremuan ere eragina izan zuen; hain zuzen, villa andana eraiki ziren Nafarroa osoan, kasurako Ledea, Andelos eta Arellanoko villa ospetsuak. Bisita itzazu, ikusgarriak dira!